11 mar 2014

Nantzin Dionisia

Melka ini siwat chapachin wan pichawak kwak nantzin Dionisia taketza yaja mukwepa wey. Yaja taketza kia ne:

“Tes timunekit tinesit itzalan ne nawat pal titaketzat ne nawat. Najasan nipejki nitaketza katka kwak nikpia 20 shiwit. Yajika, siwapil u takapiltzin, su tikneki titaketza shipewa wan tiyaw titaketza".

Nantzin Dionisa se techanchanej ipal Witzapan.

5 mar 2014

Ne Sinti Wan Ne Ejekat (cuentoj ipal Meshijku)

Se mil pujpustektuk
Kwak Chachalaka pejki (tik ne shiwit 2006), niktalij ka nikan "Ne Sinti Wan Ne Tzunpupu", ne achtu takutun ipal se cuentoj tik Meshijkataketzalis itukay "Ne Sinti" (Iga Nesi' Sinti, "Ken nesik ne sinti"), ne nikpatak tik Nawat ipal Kuskatan.

Pero ashan chikwey shiwit te aka amatachia katka Nawat! Yajika, te niktalij ne ukse takutun ipal ne cuentoj. Tikitat ka ne Nawat nemi mas yultuk ashan kwak panutiwit chikwey shiwit! Wan ika ne Nawat nemi yultuk, Chachalaka nusan nemi yultuk. Padiush!

Ini ne seuk takutun, “Ne Sinti Wan Ne Ejekat”.

Ne tajtzin Juan Salas, se Nawataketza ipal Meshijku, kichiwki contar ini tay tawawasujtuk ka tani, tik Nawat ipal ne tejtechan Mekayapan wan Tatawikapan de Juarez (tik ne taltakutun Veracruz). Ne Instituto Lingüístico de Verano kitalijtuk tik se amat itukay Iga Nesi' Sinti ("Ken Nesik Ne Sinti").

4 mar 2014

Ne poemaj tik Meshijkataketzalis "Nunan" patatuk tik Nawat

Se tilkwil tik ne videoj Nonantzin (poema Nahuatl)
Muita ka tipanut yek iwan ne tajtapatalis ipal tajtakwikalis pal sejse taketzalis, wan ashan tiawit timuejekuat iwan se sujsul galantzin poemaj tik Meshijkataketzalis (Nahuatl iwan L) pal ne tajkwiluani Nezahualcoyotl*. Su ankinekit welit ankitat "Nunan" tik Nahuatl wan tik Castillaj ka nikan. Wan welit ankikakit ka nikan.

Nikan ankipiat tik Nawat ipal Kuskatan, tik ume tapatalis, ne se ipal C.A. Ruiz Cuéllar wan ne seuk ipal Alan King (ne kipatak tik 2004).

3 mar 2014

Ume tapatalis tik Nawat ipal ne ipoemaj Gabriel Aresti "Ne ikal nuteku"

Se "kojtankal" tik Euskal Herria
Ashan tikishpanuat tik Nawat se yektzin poemaj ipal ne tajkwiluani tik Euskarataketzalis, Gabriel Aresti (1933-1975). Muchi kishmatit ini takwikalis tik Euskal Herria (ne Techan Vasco). Su ankinekit welit kitat ne poemaj tik Euskara wan patatuk tik Castillaj ka nikan. Miak takwikatiwit nusan: welit tikakit sejse ka nikan, ka nikan wan ka nikan!

Nikan nemit ume tapatalis tik Nawat ipal Nire aitaren etxea. Ne se ipal Carlos Alberto Ruiz Cuéllar wan ne seuk ipal Alan King.

27 feb 2014

Ken tikchiwat chilmul

Muita ajwiak, o te?
Muchi tik Kuskatan kimatit tay ne chilmul wan kimatit ka ajwiak. Tiwelit tikwat iwan se tamal wan nusan iwan miak clasej takwal. Tik Nawat yaja itukay chilmul ush chilmultal. Su tikneki tikekchiwa, te uij. Tiawit tikitat ken tikchiwat.

21 feb 2014

Se kukulis itukay "Tajtaketzat tik Nawat, nikmati ka tanutzat nemit nupanpa"


Inat ka kwak se Ingles mutalia pak se tren tik Gales wan ne chanejket muejmuetztuk inawak pewat tajtaketzat tik Galestaketzalis, ne Ingles senpa kimati ka yaja pal taketzat ipanpa wan pal kipakiliat. Te kalaki tik ne itzuntekun ka anka yejemet taketzat tik intaketzalis ika... ika yaja ne intaketzalis. Yaja yultaketza: "Yejemet welit Ingles, wan taika tanutzat tik Gales tel? Kichiwat pal naja te nikmati tay inat nemit, ¡seguro!"


20 feb 2014

Jimmy Fallon pejki kishpanua "The Tonight Show"

Jimmy Fallon tik ne achtu "The Tonight Show"

Yalua Jimmy Fallon pejki ishpan ne tajtachianit tik ne NBC Studio tik New York ka tayua. Ne yankwik taishpanuani wan "The Tonight Show" mukwepat ka ne achtu ichan ne tailwitilis, New York.

"Naja ni Jimmy Fallon wan ne yankwik taishpanuani -- pal ashan," yaja inak, se chuntal ka kielnamiki tay panuk iwan ne tipan taishpanuani, Jay Leno.

19 feb 2014

Ne tawantuk (chuntal)


http://www.legaljuice.com/files/2013/09/drunk-man-very-person-drunkard-sot-wasted-inebriated.gif
Se tawantuk
Kalaki se tawantuk tik se tawikani. Ina:

“Ká kipuluj miak billetej ijilpituk iwan se ichti?”

16 feb 2014

Ne itapajsul ne tutuchin (ipal Alfredo Espino)

Se tutuchin ipal ne tepet kichiwki,

tik ne ikuyu se kwawit, ne itapajsul pal kuchi.

Yajika, ne kwawit tatwi iwan takwikalis tik ne ielpetz

ken su ne iyulu weliskia takwika.

14 feb 2014

Se masat tik Metrocentro


Seujti se masat inak ka yasneki ne weytechan ka kinekituya kishmati. Pejki nejnemi wan yajki yajki, wan kwak panutiwit miak horaj, ajsik.

Yaja pashalua ijtik ne ujti. Ne weytechan tetekia wey, nujme munamiki iwan tukniwan, wan ne ujujti tejtentuk iwan kajkal wan cajcarroj.

Pejki sutawa. Witz se tawikani wan kitak ken ne takamet wan siwatket kalakit kalijtik.

"Nemit mujmutalijka, nemit mujmutalijka!" tzajtzi se takat.

Ne masat kinekituya musewia, yajika yaja nusan kalak, kitashtawij ne takat wan mutalij.

13 feb 2014

Kujkusti (se cuentoj)

Kujkusti
Nemituyat ume piltzin. Ne iteku se kipiatuya wey tumin, ne seuk inte kipiatuya. Ne iteku ne se tajpia katka ne ikal ne seuk. Se piltzin yawi katka ka tamachtiluyan, ne seuk te welik ika muneki yawi tekiti. Kwak ne se mumachtia nemi kitzutzuna wiwili, ne seuk nemituya kisajsaka kwawit. Melka uni, ne ume piltzin mawiltiat wan mutasujtat.

12 feb 2014

Niajki nitachia Nantzin Paula

Paula se nantzin tamati wey,
wan tanawatia kwak weli
Yalua niajki Witzapan nitachia nantzin Paula López. Niajki iwan ume nukunpawan pal tikitat ken ijtuk, wan pal tiamatachiat se chiujchiupi ne Yankwik Sentaketzat ipal ne Bibliaj tik Nawat.